«Ευ αγωνίζεσθαι»

Η σύγχρονη άποψη για το ρόλο του αθλητισμού γύρω από την καλλιέργεια των παιδιών περικλείεται στην φράση «νικητής είναι ο πρώτος». Ο αθλητισμός στις μέρες μας φέρεται να προτάσσει τη σημασία της νίκης αδιαφορώντας για τη συμμετοχή, το σεβασμό των αντιπάλων, το σεβασμό των θεατών και των αρχών του αθλητισμού. Αγνοείται συστηματικά η καλλιέργεια αθλητικού πνεύματος, το «ευ αγωνίζεσθαι» και η ηθική ανάπτυξη των παιδιών. Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης κατάστασης στον αθλητισμό περικλείονται σε εικόνες βίας και επιθετικότητας, εξαπάτησης των αρχών, των θεατών και των αντιπάλων, τη χρήση αναβολικών και την καταπάτηση των ανθρώπινων αξιών και του πνεύματος του Ολυμπισμού.

Με δεδομένο ότι η καλλιέργεια των αξιών στους ανθρώπους ξεκινά από την παιδική και εφηβική τους ηλικία και με βάση αποτελέσματα ερευνών ανά τον κόσμο και τη χώρα μας, εκπονήθηκε ένα πρόγραμμα-σχέδιο δράσης  για την ανάδειξη της αθλητικής εντιμότητας και του Fair play στο σχολικό περιβάλλον.

Το προτεινόμενο πρόγραμμα αποτελεί μια προσπάθεια για την ενημέρωση των μαθητών γύρω από την έννοια της Αθλητικής Εντιμότητας και την ανάδειξη συμπεριφορών που αναπτύσσουν και αναδεικνύουν το «τίμιο  παιχνίδι» εντός των αγωνιστικών χώρων. Με δεδομένο ότι οι έρευνες που αφορούν στην ηθική  καταδεικνύουν τη διαφοροποίηση της συμπεριφοράς των ανθρώπων μεταξύ της  καθημερινής τους ζωής και του αθλητισμού,  σκοπός του προγράμματος είναι η ανάδειξη και καλλιέργεια αξιών που συμβάλουν στην ηθική ωρίμαση των μαθητών στο περιβάλλον του αθλητισμού. Στόχος του σχεδίου δράσης αποτελεί η καλλιέργεια ηθικού – αθλητικού πνεύματος στο πλαίσιο του αθλητισμού και η ανάπτυξη συμπεριφορών που αναδεικνύουν την πολιτιστική διάσταση του αθλητισμού και τη συνεισφορά του στη διαμόρφωση έντιμου και ηθικού χαρακτήρα.

Πρόγραμμα ενημέρωσης για την αθλητική εντιμότητα

Το Πρόγραμμα ενημέρωσης για την Αθλητική εντιμότητα υλοποιήθηκε στο Δήμο Κορυδαλλού με τη συνεργασία του Αθλητικού Οργανισμού του Δήμου, σε 16 συνολικά σχολεία του Δήμου (Γυμνάσια και Λύκεια), με τη συμμετοχή όλων των μαθητών των σχολείων. Η διάρκεια του Προγράμματος ήταν συνολικά 4 μήνες, από τις 12/01/2009 έως τις 11/05/2009. Το Πρόγραμμα ολοκληρώθηκε επιτυχώς, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την πλευρά των μαθητών και την αμέριστη βοήθεια των εκπαιδευτικών των σχολείων της περιοχής. Υπεύθυνος του Προγράμματος  ήταν ο κ. Ζαρώτης Ιωάννης και συνεργάτες του προγράμματος οι κ.κ.  Καρακασίδου Ειρήνη-Ψυχολόγος και Καρκαλέτση Φεβρωνία- Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής

Δομή του προγράμματος:

  • Ενημέρωση των μαθητών για τις έννοιες της Αθλητικής Εντιμότητας, του «έντιμου παιχνιδιού», του Fair play, της ηθικής ανάπτυξης και ωρίμασης, της αρετής, του ευ αγωνίζεσθαι των Αρχαίων Ελλήνων.
    Ιστορική αναδρομή του ευ αγωνίζεσθαι, η ανάπτυξή του στην Αρχαία Ελλάδα, παραδείγματα ανάλογων συμπεριφορών από τους αρχαιοτάτους χρόνους, γιατί αναπτύχθηκε, που βοήθησε στην τέλεση αγώνων, η σύνδεσή μας με τους προγόνους μας για τη συνέχιση και την περαιτέρω ανάδειξη της έννοιας. Ο ρόλος μας ως χώρα και η σύνδεσή μας με τους Ολυμπιακούς αγώνες .
  • Καλλιέργεια πνεύματος αθλητικής εντιμότητας. Πως αναπτύσσεται η αθλητική εντιμότητα, τι κερδίζουμε από την έντιμη συμπεριφορά. Πως βοηθά η ηθική συμπεριφορά στην καλύτερη σωματική-ψυχολογική-κοινωνική κατάσταση των ανθρώπων. Κέρδη και ωφέλειες από την υιοθέτηση αθλητικά έντιμων συμπεριφορών.
  • Ο ρόλος της αθλητικής εντιμότητας στους αγωνιστικούς χώρους. Τα αποτελέσματα από την υιοθέτηση αντίθετων από τις αποδεκτές ηθικά συμπεριφορές (επιθετικότητα, διατάραξη αθλητικού κλίματος, αναβολικά)
  • Προβολή βίντεο (με αθλητικά έντιμες συμπεριφορές από γνωστούς αθλητές) για τη καλύτερη κατανόηση της έννοιας. Συμμετοχή των μαθητών σε ολιγόλεπτες «δράσεις» που αναδεικνύουν την αθλητική εντιμότητα. Επίλυση ηθικού διλήμματος.

Πέντε  τομείς εκπαίδευσης των παιδιών:

  • Συμμετοχή ανεξάρτητη από το αποτέλεσμα του αγώνα. Σημασία στον αγώνα και όχι στο αποτέλεσμα. Το αποτέλεσμα δεν αλλάζει τη στάση μου απέναντι στον αθλητισμό
  • Παίζω σύμφωνα με τους κανόνες του παιχνιδιού
  • Αποφεύγω να χρησιμοποιήσω παράνομα μέσα για να φτάσω στη νίκη
  • Συνεργάζομαι με τους συμπαίκτες μου
  • Σέβομαι τον αντίπαλο

Πέντε  βασικές αρχές του fairplay:

  • Ίσες ευκαιρίες για παρακολούθηση για όλους
  • Σεβασμός στους κανονισμούς του αθλήματος
  • Σεβασμός στις αποφάσεις των αρχών
  • Σεβασμός στον αντίπαλο
  • Καλλιέργεια και διευκόλυνση του αυτοελέγχου

Στο πλαίσιο της αλληλεπίδρασης του σχεδίου δράσης οι μαθητές καλούνται να συζητήσουν θέματα όπως:

  • Ποιες είναι οι συνέπειες της κακής συμπεριφοράς ενός αθλητή  είτε χτυπώντας τον αντίπαλο στο παιχνίδι είτε χρησιμοποιώντας αναβολικά:
    • Για τον ίδιο
    • Για την ομάδα του
    • Για την οικογένειά του
    • Για τον αθλητισμό
    • Για όσους τον παρακολουθούν
  • Οι επαγγελματίες αθλητές θα έπρεπε να αποτελούν πρότυπα για τους νεότερους αθλητές;
  • Ο καθένας από εσάς αποτελεί πρότυπο συμπεριφοράς για τους νεότερους αθλητές;
  • Πιστεύετε ότι ο επαγγελματικός αθλητισμός ευνοεί τη βία;
  • Πώς μπορούμε να αντιδρούμε σε μη έντιμες συμπεριφορές;